Over Kanseri Nedir İçerik
Over kanseri, diğer adıyla yumurtalık kanseri, kadın üreme sisteminde yumurtaların üretildiği organlar olan overlerde (yumurtalıklarda) başlayan bir kanser türüdür. Over kanseri, erken evrelerde genellikle belirgin semptomlar göstermez ve bu nedenle sıklıkla “sessiz katil” olarak adlandırılır. Geç teşhis edilmesi, tedaviyi zorlaştırabilir ve hayatta kalma oranlarını düşürebilir. Bu nedenle, over kanseri hakkında bilgi sahibi olmak, risk faktörlerini bilmek ve düzenli jinekolojik muayeneler yaptırmak büyük önem taşır.
Over Kanseri Türleri Nelerdir?
Over kanseri, başladığı hücre tipine göre farklı türlere ayrılır. En yaygın over kanseri türleri şunlardır:
- Epitelyal Over Kanseri: Overlerin dış yüzeyini kaplayan epitel hücrelerinden köken alan bu tür, over kanseri vakalarının yaklaşık %90’ını oluşturur. Kendi içinde de seröz, müsinöz, endometrioid ve berrak hücreli gibi alt tiplere ayrılır.
- Germ Hücreli Over Kanseri: Yumurta üreten germ hücrelerinden kaynaklanan bu tür, daha nadir görülür ve genellikle genç kadınlarda ortaya çıkar.
- Stromal Hücreli Over Kanseri: Overlerde hormon üreten ve destek dokusunu oluşturan stromal hücrelerden gelişen bu tür de nadir görülen over kanseri tiplerindendir.
Over Kanserinin Belirtileri Nelerdir? Erken Uyarı Sinyallerini Tanıyın
Over kanseri belirtileri, erken evrelerde non-spesifik olabilir ve başka sağlık sorunlarıyla karıştırılabilir. Bu nedenle, aşağıdaki belirtilerden herhangi birini fark ederseniz, vakit kaybetmeden bir jinekoloğa başvurmanız önemlidir:
- Karında Şişkinlik ve Hazımsızlık: En yaygın over kanseri belirtileri arasında karında şişkinlik, dolgunluk hissi ve hazımsızlık yer alır.
- Karın Ağrısı ve Pelvik Ağrı: Kasık bölgesinde veya alt karında sürekli veya aralıklı ağrı hissedilebilir.
- İştahsızlık ve Erken Doyma: Normalden daha az yemek yiyerek doyma hissi yaşanabilir.
- Sık İdrara Çıkma ve İdrar Yaparken Zorlanma: Mesaneye baskı yapan tümör, sık idrara çıkma ihtiyacına veya idrar yaparken zorlanmaya neden olabilir.
- Kabızlık veya İshal: Bağırsak alışkanlıklarında değişiklikler, over kanserinin belirtilerinden biri olabilir.
- Kilo Kaybı: Nedeni açıklanamayan kilo kaybı, over kanseri dahil birçok kanser türünün belirtisi olabilir.
- Yorgunluk: Sürekli yorgunluk ve halsizlik hissi yaşanabilir.
- Cinsel İlişki Sırasında Ağrı: Pelvik bölgedeki tümör, cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olabilir.
- Adet Düzensizlikleri: Anormal vajinal kanama veya adet döngüsünde değişiklikler görülebilir.
- Bel Ağrısı: İleri evre over kanserinde bel ağrısı yaşanabilir.
Önemli Not: Bu belirtiler her zaman over kanseri anlamına gelmez, ancak bir doktor tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
Over Kanseri Risk Faktörleri Nelerdir? Kimler Risk Altında?
Over kanserinin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, bazı faktörlerin riski artırdığı bilinmektedir. Başlıca over kanseri risk faktörleri şunlardır:
- İleri Yaş: Over kanseri riski yaşla birlikte artar. Çoğu vaka 55 yaş ve üzeri kadınlarda görülür.
- Aile Öyküsü: Ailesinde, özellikle anne, kız kardeş veya kızında over kanseri veya meme kanseri öyküsü olan kadınlar daha yüksek risk altındadır.
- Genetik Mutasyonlar: BRCA1 ve BRCA2 gibi genlerdeki mutasyonlar, over kanseri ve meme kanseri riskini önemli ölçüde artırır.
- Erken Adet Görmeye Başlama ve Geç Menopoza Girme: Uzun süre boyunca yumurtlama, over kanseri riskini artırabilir.
- Kısırlık ve Doğum Yapmamış Olmak: Hiç doğum yapmamış veya kısırlık sorunu yaşamış kadınlarda over kanseri riski daha yüksek olabilir.
- Endometriozis: Rahim iç tabakasının rahim dışında büyümesiyle karakterize bu durum, over kanseri riskini artırabilir.
- Hormon Replasman Tedavisi: Menopoz sonrası uzun süreli hormon replasman tedavisi, over kanseri riskini hafifçe artırabilir.
- Obezite: Fazla kilolu veya obez olmak, over kanseri dahil birçok kanser türü için risk faktörüdür.
Over Kanseri Nasıl Teşhis Edilir? Tanı Yöntemleri
Over kanseri teşhisi için kullanılan yöntemler şunlardır:
- Jinekolojik Muayene: Doktorunuz, pelvik bölgenizi ve üreme organlarınızı muayene ederek anormallikleri tespit edebilir.
- Transvajinal Ultrason: Vajina içine yerleştirilen bir prob aracılığıyla overlerin ve rahmin görüntülendiği bir görüntüleme yöntemidir.
- CA-125 Kan Testi: CA-125, over kanseri hücreleri tarafından üretilen bir proteindir. Ancak, CA-125 seviyesindeki yükseklik her zaman kanser anlamına gelmez ve başka durumlarda da yükselebilir.
- Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR): Karın ve pelvik bölgenin detaylı görüntülerini elde etmek için kullanılan görüntüleme yöntemleridir.
- Biyopsi: Kesin over kanseri teşhisi için şüpheli dokudan örnek alınarak mikroskop altında incelenmesi gerekir. Biyopsi, cerrahi operasyon sırasında veya iğne biyopsisi şeklinde yapılabilir.
Over Kanseri Tedavisi: Mücadele Yöntemleri
Over kanseri tedavisi, kanserin türüne, evresine, hastanın genel sağlık durumuna ve tercihlerine göre belirlenir. Başlıca over kanseri tedavi yöntemleri şunlardır:
- Cerrahi: Over kanserinin temel tedavi yöntemidir. Cerrahi operasyon sırasında, mümkün olduğunca fazla tümör dokusu çıkarılır. Ameliyatın kapsamı, kanserin yayılımına göre değişebilir ve rahim, overler, fallop tüpleri ve çevre dokuların çıkarılmasını içerebilir.
- Kemoterapi: Kanser hücrelerini öldürmek veya büyümelerini durdurmak için ilaçların kullanıldığı tedavidir. Kemoterapi, cerrahi öncesi tümörü küçültmek, cerrahi sonrası kalan kanser hücrelerini yok etmek veya ileri evre kanserde hastalığı kontrol altına almak için kullanılabilir.
- Hedefe Yönelik Tedavi: Kanser hücrelerinin büyümesinde rol oynayan spesifik molekülleri hedef alan ilaçların kullanıldığı tedavidir.
- Radyoterapi: Kanser hücrelerini öldürmek için yüksek enerjili ışınların kullanıldığı tedavidir. Over kanserinde radyoterapi kullanımı sınırlıdır.
- Hormon Tedavisi: Hormona duyarlı over kanseri türlerinde, tümörün büyümesini yavaşlatmak için hormon tedavisi kullanılabilir.
Over Kanserinden Korunma: Riski Azaltmak Mümkün mü?
Over kanserini kesin olarak önlemenin bir yolu olmasa da, riski azaltmak için yapılabilecekler şunlardır:
- Doğum Kontrol Hapı Kullanımı: Uzun süreli doğum kontrol hapı kullanımı, over kanseri riskini azaltabilir.
- Tüplerin Bağlanması (Tüp Ligasyonu): Çocuk sahibi olmayı düşünmeyen kadınlarda tüplerin bağlanması, over kanseri riskini düşürebilir.
- Risk Azaltıcı Cerrahi: BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşıyan ve yüksek over kanseri riski olan kadınlarda, koruyucu amaçlı olarak overlerin ve fallop tüplerinin cerrahi olarak çıkarılması (risk azaltıcı salpingo-ooferektomi) düşünülebilir.
- Sağlıklı Yaşam Tarzı: Sağlıklı beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, ideal kiloyu korumak ve sigara içmemek, over kanseri dahil birçok kanser türünün riskini azaltabilir.
- Düzenli Jinekolojik Kontroller: Düzenli jinekolojik muayeneler ve gerekli tarama testleri, over kanserinin erken teşhis edilmesine yardımcı olabilir.
Sonuç: Over Kanseri Hakkında Bilinçli Olun, Erken Teşhis Hayat Kurtarır!
Over kanseri, erken evrelerde belirti vermeyen sinsi bir hastalıktır. Bu nedenle, over kanseri hakkında bilgi sahibi olmak, risk faktörlerini bilmek ve düzenli jinekolojik kontrollere gitmek büyük önem taşır. Erken teşhis, tedavi başarısını ve hayatta kalma oranlarını önemli ölçüde artırır. Unutmayın, vücudunuzdaki değişiklikleri fark etmek ve herhangi bir şüphe durumunda doktora başvurmak hayat kurtarıcı olabilir.
Enürezis Noktürna Nedir? makalemizi okumak için tıklayınız.